HEDEF

Eğer kişinin bir hedefi varsa başarıya giden yolda ilk adımı atmış demektir. Eflatun: “Her şeyin en önemli noktası başlangıçtır.” diyor. Andre Gide ise bunun nedenini şu şekilde açıklıyor: “ İyi bir başlangıç yarı yarıya başarı demektir.” Çünkü hedefi olan kişi, artık o hedefe ulaşmak için çalışacak; yapılması gerekenleri o doğrultuda yapacaktır. Çalışmasının niteliğini, hedefe göre belirleyecektir.

Roz Townsend: “Hayattan ne istediğinizi biliyorsanız, başarıya giden yolda bir adım atmışsınız demektir. Hedefler düşüncelerinizin netleşmesine ve zamanınızı etkili bir biçimde kullanmanıza yardımcı olur.” diyor.

Monteigne: “İnsanlığın büyük ve muhteşem eseri bir amaçla yaşamayı bilmektir.” diyor. Amaçlar davranışları başlatır, sonuçlar bu davranışları sürdürür. Çünkü hedef motivasyon için zemin oluşturur ve davranışları başlatarak yönlendirir.

Başarıya ulaşmak bir şans işi değildir.

Acar Baltaş: “Başarılı insanlar belirli bir zaman diliminde amaçlarına ulaşmış kişilerdir.” diyor. Hedefi belirleyip bu doğrultuda bütün yapılması gerekenler yapıldıktan sonra mutlaka başarı gelir diye bir kural yoktur. Ancak başarıya ulaşanlar, kesinlikle hedef belirleyen, belirledikleri bu hedeflere inanan, inandıkları bu hedefler doğrultusunda mücadele eden ve şartları yerine getirenler arasından çıkar.

HEDEF BELİRLEME

Başarılı olmak için, 

• Öncelikle ulaşılması düşünülen hedefin açık ve net bir şekilde tanımlanması gerekir. 

Cladue Bernard: “Aradığını bilmeyen, bulduğunu anlayamaz.” diyor. Hedef tanımlanırken “topluma faydalı olmak” gibi genel ifadeler kullanmak yerine “topluma faydalı olmaktan ne kastedildiği” açıkça ifade edilmelidir. Yani hedef açık, net, ölçülebilir olmalıdır.  Bunu yaparken de hayatta sizi mutlu edecek şeyin ne olacağını düşünmelisiniz.

Başarıya ulaşmanın şans işi olmadığını söyledik. Kişi istediğini bir hedef olarak önüne koyarsa,  bu hedefe yönelik çalışmaları gerçekleştirir ve başarıya ulaşır. Bu da;         

• Belirlenen hedefe inanma, 
• Hedefe götürecek etkinlikleri plânlama ve, 
• Bu plânın gereklerini yerine getirmeyle mümkün olur.

Kendine hedef belirleyen kişi, zamanı daha iyi değerlendirecek; amaca yönelik davranışları gerçekleştirmeye kendini motive edecek; çalışmalarını hedefi gözeterek yapacak; böylece de başarıya ulaşacaktır. Çünkü başarılı kişi, belirlediği hedeflere belli bir zaman diliminde ulaşan kişidir.

Sınavlara hazırlanmak bir hedef değil, hedefe götüren bir araçtır. Kişi, elde ettiğini önceden belirlememiştir. Elde ettiği, kişinin karşısına çıkmıştır. Peter F. Durucker: “Gideceğiniz yeri bilmiyorsanız, vardığınız yerin önemi yoktur.” diyor

Hedef belirlenirken, göz önünde bulundurulması, dikkate alınması gereken noktalar iyi bilinmelidir. Hedef belirleme niyetindeki kişi bu işi yaparken; 

• Gerçekçi olmalıdır.

Kişi, ulaşabileceği hedefleri belirlemelidir. Montaigne: “Okunu hedeften öteye atan okçu, okunu hedefe ulaştıramayan okçudan daha başarılı değildir.” der. Hedefin gerçekçi olmasında dikkat edilecek kriterler kişinin kapasitesi, ulaşabileceği en yüksek performans, kişinin içinde bulunduğu ortam, maddi ve manevi imkanlar ve kişinin o andaki seviyesidir. Yani;

• Kişi kendini tanımalıdır.

İlgilerini belirlemeli, becerilerini göz önüne almalı, gücünün yetebileceğini istemelidir. Zira kişi kendini tanır, ilgilerini bilirse hedefe ulaşma adına göstereceği çabalarda başarıya ulaştıkça kendine olan güveni artacak; kendisine saygı duyacak; mutluluğa ulaşacak ve böylece de başarıyı yakalayacaktır. Hedef belirlenirken;

• Hedefin ulaşılabilir olmasının yanında, motive edici olmasına da dikkat edilmelidir.

Hedef öyle olmalıdır ki; belirlenip yazılı şekilde çalışma masasının üzerine konulduğunda kişide bir çalışma azmi, bir çalışma isteği oluşturmalı ve bu hedefe ulaşmak için kişinin  gerekenleri memnuniyetle  yapmasını sağlayacak nitelikte olmalıdır.

Dikkat edilecek bu noktalar göz önünde tutularak hedef belirleme işine geçildiğinde, kişi  kendisine bazı sorular soracak ve bu soruların cevabını uzun uzun düşünerek verecektir. Bu cevaplar kişiyi bir hedefe yönlendirir. Bu sorular şunlar olabilir:

• Ben liseyi bitirip bir iş sahibi mi olmak istiyorum, yoksa üniversiteye mi gitmek istiyorum? 
• Eğer kısa yoldan meslek sahibi olmak istiyorsam hangi mesleğe uygun bir yapıdayım? 
• Eğer üniversiteye gitmek istiyorsam, üniversiteden sonra nasıl bir hayat düşünüyorum?

Bunlar, temel sorulardır. Çünkü bu sorulara cevap veren öğrenci seçeceği okul türünü belirleyecektir. Ancak bu soruların cevapları verilirken şunları da düşünmelisiniz: 

• 10 yıl sonra nerede olmak istersiniz? 
• Hayata dair hayalleriniz neler? 
• Bir yıl sonra nerede olmak istersiniz?

Bu soruları rahatlıkla cevaplayabiliyorsanız hedefiniz yavaş yavaş önünüzde şekillenecektir. Bir okul türü belirlendikten sonra bölüm belirlemek de gerekebilir.

zaman kişi kendine şu soruları sormalıdır: 

• Bu okul bana ne kazandıracak?
• Okulun bana kazandırdıkları ne işe yarayacak?
• Kazandırdıklarını kullanmakla nereye varacağım? 
• Vardığım yer, istediğim yer mi olacak?

Bütün bu soruları cevaplarını verdikten sonra kişinin hedefi ortaya çıkacaktır. Hedef ortaya çıktıktan sonra kişinin yapacağı en önemli iş belirlediği hedefi istemek, hatta arzulamaktır. Sonra ise belirlenen ve ulaşılmak istenen hedefe yaklaştıracak küçük küçük hedefler belirlemektir.

Diyelim ki kişi üniversiteye gidip inşaat mühendisi olmak istiyor. Bu hedefe de fen liselerine giderek ulaşabileceğini düşünüyor. Önce bu hedefini bir yere yazmalıdır. Sonra bu hedefi gerçekleştirmesi için; 

• Yakından uzağa, büyükten küçüğe doğru, yeni hedefler belirlemelidir.

Hedefler belirlenirken önem sırasına ve önceliklere göre bir sıralama yapılmalıdır. Bu da günlük, haftalık, aylık ve yıllık yapılmalıdır. En son ise nihai hedefinizi belirleyin.